Συνολικές προβολές σελίδας

Τρίτη, 11 Φεβρουαρίου 2014

Ο Οδυσσέας Ελύτης εξηγεί πως έγραψε το Αξιον Εστί !!!‏

«Οσο κι αν μπορεί να φανεί παράξενο, την αρχική αφορμή να γράψω το ποίημα μου την έδωσε η διαμονή μου στην Ευρώπη τα χρόνια του '48 με '51. Ηταν τα φοβερά χρόνια όπου όλα τα δεινά μαζί - πόλεμος, κατοχή, κίνημα, εμφύλιος - δεν είχανε αφήσει πέτρα πάνω στη πέτρα. Θυμάμαι την μέρα που κατέβαινα να μπω στο αεροπλάνο, ένα τσούρμο παιδιά που παίζανε σε ένα ανοιχτό οικόπεδο. Το αυτοκίνητό μας αναγκάστηκε να σταματήσει για μια στιγμή και βάλθηκα να τα παρατηρώ. Ητανε κυριολεκτικά μες τα κουρέλια. Χλωμά, βρώμικα, σκελετωμένα με γόνατα παραμορφωμένα, με ρουφηγμένα πρόσωπα. Τριγυρίζανε μέσα στις τσουκνίδες του οικοπέδου ανάμεσα σε τρύπιες λεκάνες και σωρούς σκουπιδιών. Αυτή ήταν η τελευταία εικόνα που έπαιρνα από την Ελλάδα. Και αυτή, σκεπτόμουνα, ήταν η μοιρα του Γένους που ακολούθησε το δρόμο της Αρετής και πάλαιψε αιώνες για να υπάρξει. Πριν περάσουν 24 ώρες περιδιάβαζα στο Ουσί της Λωζάννης, στο μικρό δάσος πλάι στη λίμνη. Και ξαφνικά άκουσα καλπασμούς και χαρούμενες φωνές. Ηταν τα Ελβετόπαιδα που έβγαιναν να κάνουν την καθημερινή τους ιππασία. Αυτά που από πέντε γενεές και πλέον, δεν ήξεραν τι θα πει αγώνας, πείνα, θυσία. Ροδοκόκκινα, γελαστά, ντυμένα σαν πριγκηπόπουλα, με συνοδούς που φορούσαν στολές με χρυσά κουμπιά, περάσανε από μπροστά μου και μ' άφησαν σε μια κατάσταση που ξεπερνούσε την αγανάκτηση.

Ητανε δέος μπροστά στην τρομακτική αντίθεση, συντριβή μπροστά στην τόση αδικία, μια διάθεση να κλάψεις και να προσευχηθείς περισσότερο, παρά να διαμαρτυρηθείς και να φωνάξεις. Ητανε η δεύτερη φορά στη ζωή μου - η πρώτη ήτανε στην Αλβανία - που έβγαινα από το ατόμό μου, και αισθανόμουν όχι απλά και μόνο αλληλέγγυος, αλλά ταυτισμένος κυριολεκτικά με τη φυλή μου. Και το σύμπλεγμα κατωτερότητας που ένιωθα, μεγάλωσε φτάνοντας στο Παρίσι. Δεν είχε περάσει πολύς καιρός από το τέλος του πολέμου και τα πράγματα ήταν ακόμη μουδιασμένα. Όμως τι πλούτος και τι καλοπέραση μπροστά σε μας! Και τι μετρημένα δεινά επιτέλους μπροστά στα ατελείωτα τα δικά μας! Δυσαρεστημένοι ακόμα οι Γάλλοι που δεν μπορούσαν να 'χουν κάθε μέρα το μπιφτέκι και το φρέσκο τους βούτυρο, δυσανασχετούσανε. Υπάλληλοι, σωφέρ, γκαρσόνια, με κοιτάζανε βλοσυρά και μου λέγανε: εμείς περάσαμε πόλεμο Κύριε! Κι όταν καμμιά φορά τολμούσα να ψιθυρίσω ότι ήμουν Ελληνας κι ότι περάσαμε κι εμείς πόλεμο με κοιτάζανε παράξενα: α, κι εσείς έ; Καταλάβαινα ότι ήμασταν αγνοημένοι από παντού και τοποθετημένοι στην άκρη-άκρη ενός χάρτη απίθανου. Το σύμπλεγμα κατωτερότητας και η δεητική διάθεση με κυρίευαν πάλι. Ξυπνημένες μέσα παλαιές ενστικτώδεις διαθέσεις άρχισαν να αναδεύονται και να ξεκαθαρίζουν.

Η παραμονή μου στην Ευρώπη με έκανε να βλέπω πιο καθαρά το δράμα του τόπου μας. Εκεί αναπηδούσε πιο ανάγλυφο το άδικο που κατάτρεχε τον ποιητή. Σιγά-σιγά αυτά τα δύο ταυτίστηκαν μέσα μου. Το επαναλαμβάνω, μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά έβλεπα καθαρά ότι η μοίρα της Ελλάδας ανάμεσα στα άλλα έθνη ήταν ότι και η μοιρα του ποιητή ανάμεσα στους άλλους ανθρώπους - και βέβαια εννοώ τους ανθρώπους του χρήματος και της εξουσίας. Αυτό ήταν ο πρώτος σπινθήρας, ήταν το πρώτο εύρημα. Και η ανάγκη που ένιωθα για μια δέηση, μου 'δωσε ένα δεύτερο εύρημα. Να δώσω, δηλαδή, σ' αυτή τη διαμαρτυρία μου για το άδικο τη μορφή μιας εκκλησιαστικής λειτουργίας. Κι έτσι γεννήθηκε το «Αξιον Εστί».

Οδ. Ελύτης

2 σχόλια:

γιώργος είπε...

Ενημερωτικο το αρθρο , αλλα...υπαρχει ενα ΑΛΛΑ .Ποιος ή ποιοί Έλληνες είχαν την δυνατότητα να ταξιδεύσουν στο εξωτερικό για να "βρούν" τον εαυτό τους;Να αλλάξουν παραστάσεις και να ανανεωθούν;...Ποιοί Έλληνες της μνημονιακής εποχής , πλέον , έχουν την δυνατότητα να ξεφύγουν έστω και για ένα 24ωρο από την καθημερινότητά τους ;...Η ζωή συνεχίζεται , θα ανταπαντήσει κάποιος . Ναι , εντάξει , αλλά για ποιούς συνεχίζεται χωρίς να αλλάξει κάτι στις συνήθειές τους;...Κάνεις αγώνα , αλλά εκ του ασφαλούς .Μέσα σε όμορφα τοπία , με όμορφες λιμνούλες με παπάκια , χωρίς να συναναστρέφεσαι ρακένδυτους και πεινασμένους .Ανθρώπους που ψυχολογικά θεωρούνται τελειωμένοι.Και το τρελό είναι να τους θεωρείς "δικούς" σου , αλλά εκ του μακρόθεν.

Ανώνυμος είπε...

κάποιος,κάπου,κάποτε μου είπε:
αν θές να ταξιδέψεις και νομίζεις οτι έτσι θα "ανοίξει το μάτι σου",όπως λές μάθε το εξής:
όπου κι αν πάς,θα δείς μόνο αυτό που θές να δείς,αν δεν είσαι έτοιμος.
δεν είναι "αλλού" ο "εαυτός" σου.
απλά όλοι εδώ χάμω σε κάνουν να πιστεύεις αυτό.
για εμάς τους Χριστιανούς,ΟΠΟΥ ΓΗΣ,όπως λέει και το blog...
κι επειδή Ελλάς=Ορθοδοξία(όσο κι αν προσπαθούν τα βλαστάρια οι πολιτικοί μας για το αντίθετο),το ίδιο πράγμα ισχύει και για τους Έλληνες.
Αμάν με την ξενομανία μας επιτέλους!