Συνολικές προβολές σελίδας

Παρασκευή, 24 Ιουνίου 2011

«Βέρε καί βέρε καί βερέ καί βερεσέ δέν ἔχει».

Μας στείλατε το παρακάτω κείμενο που δημοσίευσε στην Εστία στις 3 Ιουνίου 2011 ο Σαράντος Καργάκος. Όπως πάντα ο γνωστός ιστορικός και συγγραφέας μας καταθέτει έναν εξαίρετο προβληματισμό, δοσμένο με τον δικό εύστοχο τρόπο. Απολαύστε το!


Ο χοντες (καί ο χουσες) μνήμην πωτάτην θά νθυμονται σφαλς τό παλαιό μικρασιατικόν σμάτιον πού ρχιζε μερκελικς: «Βέρε καί βέρε καί βερέ καί βερεσέ δέν χει». Ο χοντες (καί ο χουσες) μνήμην νεωτάτην σφαλς θά νθυμονται τό κρως μελαγχολικόν: «Εναι φτωχό τό καπηλειό καί βερεσέ δέν δίνει».
χ βερεσέδια, ναφωνε νας πό τούς ρωες το οίδιμου Παπαδιαμάντη. Αώνιος καημός τς Ρωμιοσύνης! Πού μαθε νά στηρίζει τήν παρξή της στά δανεικά καί χι στήν παραγωγική δουλειά. πό τά χρόνια το ατοκράτορα ωάννη Η Παλαιολόγου (1425-1448) λλο δέν κάνουμε πό τό νά περιτρέχωμεν τήν φήλιον μέ ξαπλωμένην χερα ζητοντες δανεικά, γιά νά παρατείνουμε τήν παρξή μας. Τά «βερεσέδια» ταν πεμτουσία τς οκονομικς μας πολιτικς. Μπορε λέξη νά εναι τουρκική (veresiye) λλά περισσότερο πό τούς Τούρκους, καί ς κφραση καί ς πρακτική, τήν χρησιμοποιομε μες. Καί ποον τό ποτέλεσμα; Τό συμπύκνωσε πιγραμματικά σέ δύο στίχους Καλδάρας σέ να ζεϊμπέκικο το 1955, πού χει γίνει εδος θνικο θουρίου:
– «Μά κανένας δέν μο φταίει γιά τό χάλι μου· σπάσιμο θέλει τό κεφάλι μου».
Ποτέ λληνικός σματικός λόγος δέν φθασε σέ τόσο βάθος ατογνωσίας. ν εχαμε ς κράτος (καί χι ς κρατοντες) μυαλό, θά εχαμε ννοήσει πό καιρό τό βάθος τς οκονομικς σοφίας πού νέκλειε να «πτάλικο» το Κερομύτη: «Σ ατόν τόν κόσμο σέ σπρώχνουν λοι/σάν δέν χεις πορτοφόλι». Τό διαπιστώσαμε, ταν εσπράξαμε σάν παράσημο τόν χλευαστικό λόγο το νεκδιήγητου Στρώς-Κάν.
Μετά τήν μεταπολίτευση εχα βαρεθε νά κούω τούς κατά λεγενες παρελαύνοντες στά κανάλια πί τς μαρξιστικς θεωρίας εδικούς νά μς ναλύουν –μαρξιστικς φυσικά! –τι οκονομία κινε τόν τροχό τς στορίας. νθυμομαι – πνε χρόνια προσδιορίστως πολλά– μία τηλεοπτική συζήτηση πού εχα μέ τοιοτόν τινα. μεινε κεχηναος, δηλαδή μέ τό στόμα νοιχτό, ταν το πήγγειλα πόσπασμα πό τόν «Οκονομικό» το Ξενοφντος πού προφανς ταν ντιγραφή πό τό ...«Κεφάλαιο» το Μάρξ!
λλ’ λληνικός λαός δέν χρειαζόταν κανέναν Μάρξ οτε Μαρξάκια χθεσινά γιά νά το πον ατό πού εχε πε πό τό 1935 νας συμπατριώτης μου βαρύς ρεμπέτης, Γιώργης Πετρουλέας, σέ να λλοτε ξακουστό χασάπικο: «Μιά δύναμις πάρχει πού τόν κόσμο κυβερν/καί δύναμις κείνη εναι τώρα τά λεφτά». Καί διανοούμενος το λαϊκο σματος, είμνηστος Τσιτσάνης, προεκτείνοντας τά νωτέρω, πό τό 1938 εχε ψάλει: «Στόν κόσμο τόν σημερινό, ατό τό ξέρουν λοι,/ δύναμη στόν νθρωπο εναι τό πορτοφόλι».
Ατό δέν τό ξεραν ο κυβερνντες μας μέ τούς τόσους σοφούς οκονομικούς συμβούλους; , μήπως, φρόντισαν νά γεμίσουν τά δικά τους πορτοφόλια κι φησαν τήν λλάδα νά γίνει σάν τόν ρχιδούκα το νσμπρουκ, τόν Φρειδερίκο «μέ τίς δειες τσέπες», πού κάνοντας μιά πολιτική μεγαλείου φησε τό δουκάτο του «ταπί», πως ο πολιτικοί παρ μν; Βέβαια, σήμερα ο κάτοικοι το νσμπρουκ τά «κονομνε τρελά», διότι μέσα στά τρελά πού κανε ν λόγω Φρειδερίκος ταν νά καλύψει ναν ξώστη μέ χρυσές πλάκες καί νά δημιουργήσει τό πολυθρύλητο «Γκόλντενες Ντάχλ».
μες τόσα λεφτά πού πήραμε πό τά ταμεα τς ΕΟΚ καί τς Ε.Ε., τί τά κάμαμε; Δημιουργήσαμε τόν «πολιτισμό τν σκυλάδικων». νθρωποι στήν παρχία πού εχαν πε στό παρελθόν «τό ψωμί ψωμάκι», ναβαν στίς ρτίστες τσιγάρο μέ... πεντοχίλιαρο! λεγα κάποτε σέ κάποιους κτηνοτρόφους πού δήλωναν τά διπλά «σφαχτά», πώς κάποτε θά στερέψουν τά λεφτά. Καί πάντηση σφόδρα φιλοσοφική: «χει ΕΟΚ». – «Μά θά κλείσει κάποτε τήν στρόφιγγα», ντέτεινα γώ. Καί νταπάντηση τώρα σφόδρα θεολογική: «χει Θεός»!
θρησκευτισμός μας ταν τόσο στενός μέ τόν Θεό πού τόν θέλαμε βουλευτή μας στόν ορανό, νά μς βολεύει καί νά μς κάνει ρουσφέτια πί τς γς. Γι ατό μς πρε Δαίμονας. Πρίν ρχίσουμε νά πουλμε κομμάτια λλάδος, εχαμε κάνει κομμάτια τήν ψυχή μας, εχαμε ξεπουλήσει τή συνείδησή μας. Εμαστε πρόθυμοι νά πουλήσουμε καί τς Παναγις τά μάτια. πως λέει πικρόχολα γυιός μου, ν ξαναζοσε Λώτ στά σημερινά Σόδομα καί Γόμορρα, θά γύριζε κι ατός πίσω γιά νά πουλήσει τή γυναίκα του σέ κάποια γορά λατιο...!
Καί τώρα πού λλάς (helas!) κατάντησε πό τά βερεσέδια «βερέμισσα», δηλαδή «φθισικιά» σάν τήν «ξανθομαλλοσα» πού τραγούδησε Κερομύτης προπολεμικά, ποιός τς δίνει σημασία; Τό σκέπτομαι καί μέ πιάνει πελπισία. Κάποιοι πού κτιμον –κακς– τίς γνώσεις μου, μέ ρωτον τί φταιξε καί φθάσαμε ως δ. Τούς παντ μέ τούς στίχους νός ζεϊμπέκικου πού γραψε περί τό 1960 Τάκης Λεμονόπουλος καί τούς τραγούδησε Πάνος Γαβαλς:
«ξεγελούσαμε, πού λές, τόν αυτό μας,
γιατί ποτέ μές στήν καρδιά μας δέν κοιτάζαμε,
κάναμε λάθη φοβερά
καί πέσαμε στή συμφορά,
φο χωρίς τόν ξενοδόχο λογαριάζαμε...»!
ποθέτω τι μαίτρ τς ζεϊμπεκις πρωθυπουργός μας θά τό χει χορέψει καί γι ατό μς χορεύει στό ταψί! 

Δεν υπάρχουν σχόλια: